Parda

Bor bo‘lish uchun parda lozim. Ko‘rish uchun masofa lozim. Sevish uchun ayriliq lozim. Ayriliq — visol pardasi. Hasrat — ishq pardasi. O‘lim — hayot pardasi.

Biz ko‘rishni istaymiz. Pardasiz ko‘rishni istaymiz. Hudovandigorni. Ulug‘ Zotni. Mutlaq Zotni. Ochiq ko‘z bilan, vositasiz, to‘siqsiz.

Mavlono aytadi: “Ko‘ra olmaysizlar”. Nega? Chunki pardasiz ko‘rishni istaganlar, aslida ko‘ra olmaydilar. Paradoks. Ammo haqiqat. Parda nima? Hamma narsa. O‘g‘il, qiz, aka-uka, do‘st — parda. Osmonlar, yerlar, bog‘lar, bog‘chalar, daraxtlar, hayvonlar — barchasi parda. Yegulik, ichimlik — parda. Sevgi, egalik hissi — parda.

Bu dunyoda ko‘rganing, anglaganing, bilganing nimaiki bo‘lsa — barchasi Hudovandigorning bir pardasidir. Pardani ko‘tarmoqchimisan? To‘xta. O‘yla. Quyoshni o‘yla. Quyosh nuri bilan yuramiz. Yaxshini yomondan ajratamiz. Daraxtlar meva beradi. Oltin, kumush, la’l, yoqut — barchasi uning ta’siri bilan hosil bo‘ladi. Ammo o‘rtada masofa bor. Parda bor. Uzoqlik bor. Agar quyosh yaqinlashsachi? Agar parda ko‘tarilsachi?.. Dunyo yonardi. Hech narsa qolmasdi.

Mavlononing hikmati mana shunda. Parda — himoyadir. Parda — marhamatdir. Parda — sevgining o‘zginasidir.

Hali “bahor” kelgach nima bo‘ladi? Javoblar beriladi. Tugunlar yechiladi. Mushkullar ariydi. Yashiringan narsalar oshkor bo‘ladi. Ammo qishsiz bahor bo‘lmaydi. Pardasiz tajalli bo‘lmaydi.

Biz shoshilyapmiz. Darhol ko‘rishni, tushunishni, yetishishni istaymiz.

Sabrsizlik — eng qalin parda.

Har bir savol bir tugundir. Har bir javob o‘sha tugunni yechadi. Ammo har bir javob yangi bir savolni tug‘diradi. Har parda ko‘tarilganda, ortidan boshqa parda zohir bo‘ladi. Bu sayohat tugamaydi. Tugamasligi kerak. Chunki yo‘lning o‘zi manzildir. Izlashning o‘zi topmoqdir. Pardaning o‘zi tajallidir.

Parvona nurga otiladi. Yonadi. Yo‘q bo‘ladi. Go‘zalmi? Shoironami? Balki. Ammo parvona endi yo‘q. Na ko‘ra oladi, na seva oladi, na anglay oladi.

Bor bo‘lish uchun parda lozim. Ko‘rish uchun masofa lozim. Sevish uchun ayriliq lozim. Ayriliq — visol pardasi. Hasrat — ishq pardasi. O‘lim — hayot pardasi. Parda dushman emas. Parda to‘siq emas. Parda — yo‘l.

U holda nima qilish kerak?

Pardani yirtishga urinma. Pardaga boq. Pardada ko‘r. Pardadan turib sev. Ko‘r, insonda ko‘r, daraxtda ko‘r, suvda, nonning ta’mida, bolaning kulgusida, tunning sukunatida ko‘r. Har parda bir ko‘zgu. Har niqob bir ishora. Har masofa bir da’vat.

Pardani ham sev. Chunki parda ham Undan. Parda ham Uning ishi. Parda ham Uning san’ati.

Bir kun pardalar ko‘tariladi. Barcha savollar javob topadi. Barcha tugunlar yechiladi. Bahor keladi. O‘sha kungacha? Qish. Sabr. Parda. Sayohat.

Va har pardada Uning bir izini qidir.

Ko‘rguvchi ko‘zga har narsa ko‘zgu.

Abdukarim Mirzayev kundaliklaridan.

Akmal Nur | “Mening uyim-mening Ka‘bam”